Kurumsal Kimlik Tasarımı

Yayınlandı: 24 Kasım 2011 / Genel

Kurumsal Kimlik kavramı, görsel-işitsel iletişim başta olmak üzere, çok boyutlu bir imaj çalışmasını anlatır. Bu çalışmanın amacı, kurumların tarihsel, kültürel, coğrafi kimliklerini, kuruluş amaçlarını ve ideallerini, ürün ve hizmetlerini, sektörel konumlarını, en az çabayla, en kısa zamanda ve etkili bir biçimde hedef kitleye aktarmaktır.

Kurumsal kimliği oluşturan öğeler, kurallara uygun bir biçimde kullanılmalı, şirketin imajını ve genel tasarımını yansıtmalıdır.

Kurumsal kimliğin (corporate identity) sözlük tanımı şöyledir; “ Bir kuruluşun görsel ve fiziksel özellikleriyle kurum kültürü, kurum felsefesi gibi soyut niteliklerinin oluşturduğu kimlik. Kurumun logosu, amblemi, diğer tanıtıcı işaretleri, binaların tasarımı, iç ve dış düzeni, reklam ve diğer iletişim etkinlikleri, tabela ve pano gibi dış cephe işaretleri, flamaları, arabaları, çalışanlarının giysileri, tanıtım kitapçıklarında yer alan kurum felsefesi, kimliği oluşturan öğelerin yalnızca birkaçıdır.”

Şirketler için bu kadar kapsamlı bir çalışma yaptırmak, üzerinde iyi düşünülmesi gereken bir karardır. Çünkü kurumsal kimlik çalışması zaman ve maliyet gerektirir. Bu çalışmayı yapabilmek için, şirket felsefesinin oluşmuş ve beklentilerin belirlenmiş olması şarttır. Ancak var olan bu bilgiler ışığında, kurumsal kimliği hazırlayacak olan şirket uzun soluklu çalışmasına başlayabilir.

Kurum kimliği hazırlamak, ciddi bir uzmanlık gerektirir. Bu yüzden dünyada sadece bu konuda uzmanlaşmış birçok şirket vardır. Bu şirketlerle çalışabilmek için ise yüksek ücretler ödenir.

Şirket felsefesi, beklentiler dâhilinde ehil ellerden çıkmış bir kurumsal kimlik için gerekli şartların hazırlanması gereklidir, aksi takdirde şirketin kişiliğini yansıtmak bir yana, yapılan çalışma ısmarlama ve hazır bir şablonun uygulanmasından öteye gidemeyecektir.

Kurumsal kimlikten algılanması gereken bir şirketin logosu değildir. Bu logonun yansıtmak istediği şey nedir, sayfada nasıl durması gerekir, pantone numarası kaçtır, siyah zeminde kullanıldığında hangi kurallar geçerlidir gibi özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Örneğin, son yıllarda yaygınlaşan şirket araçlarının çoğunda, şirket logoları, tabelacının inisiyatifinde uygulanmıştır. Hâlbuki bazı şirket araçlarının üzerine uygulanan tasarımlar göz kamaştırıcıdır ve trafik içinde hemen algılanır. Bu da o şirketin sürekli bir tanıtımı demektir. Şirket, dinamik, girişken, cesur bir tarzı benimsemişse, araçlarının tasarımından şirket dekorasyonuna kadar bir bütün oluşturmalıdır. Şirketinizi klasik tarzda döşeyip, araçlarınızı gri resmi araç mantığıyla tasarlayıp, çalışanlara da rengarenk kıyafetler giymelerini öğütleyerek, tutarlı bir çizgi oluşturulamaz. “Etki=tepki” formülünü ön planda olmalıdır. Nasıl bir etki uyandırılıyorsa, öyle bir tepki alınır. Bu, toplum değerleriyle ilgili bir gerçektir. Bunları iyi bilinirse şirket lehine kullanılabilir.

Kurumsal Kimlik kavramı, görsel-işitsel iletişim başta olmak üzere, çok boyutlu bir imaj çalışmasını anlatır. Bu çalışmanın amacı, kurumların tarihsel, kültürel, coğrafi kimliklerini, kuruluş amaçlarını ve ideallerini, ürün ve hizmetlerini, sektörel konumlarını, en az çabayla, en kısa zamanda ve etkili bir biçimde hedef kitleye aktarmaktır.


İyi hazırlanmış Kurumsal Kimlik bir firmaya şunları sağlar:

Firma adının belleklere yerleşmesi

Firma özelliklerinin görsel hızda aktarılması (dinamizm, yenilikçilik vb.)

Ürün ve hizmetlerin kalite garantisi

Ürün ve hizmetlerin doğası ve sektörel konumları hakkında ilk bilgileri iletmesi

İlk bakışta rakiplerden ayrılma

Kurumsal Kimlik dönemsel olarak yenilenmeye de ihtiyaç duyar. Firma ve pazar geliştikçe “farkı fark ettirmenin” en etkili yolu bunu imaja yansıtmak, diğer bir deyişle, önyargıyı aşacak kadar etkili ve dolaysız, yani görsel yoldan anlatmaktır.

1.1. KURUMSAL KİMLİĞİN TARİHSEL GELİŞİMİ

Bireyler sosyal bir çatı altında bir arada yaşamaya başlamaları ile kendilerini ya da içinde bulundukları toplulukları ifade etme çabası içine girmişlerdir. Zamanla bu çaba bir grubun kendi kimliğini, diğer grubun kanıtlama uğraşısına dönüşmüştür. Böylelikle krallıklar, derebeylikler, imparatorluklar oluşmuş ve kullanılan şapkalar, armalar ve üniformalar da kurum kimliğinin ilk örneklerine rastlanmıştır.

Pek çok ulusta, bir bütünlük ve aidiyet duygusu yaratmak , ortak bir ruh oluşturmak için, semboller, gelenekler, ritüeller yaratılmış, anıtsal binalar yapılmıştır. Her dönemde ülkenin sembolik değerleri, ekonomik değerlerinden üstün tutulmuştur.

Kurum kimliğinin 21. yüzyıla gelene dek geçirdiği evrimi 4 bölüm altında inceleyeceğiz. [2,3]

1.2. KURUM KİMLİĞİNİN TÜRKİYE’DEKİ TARİHSEL GELİŞİMİ

Osmanlı dönemi ve daha önceki Türk Devletleri’nin, dünyadaki gelişmelere ayak uydurmak ve kendi içindeki farklılığı yansıtmak amacı ile kullanılan bayrak, flama ve sembolleri kurumsal kimliğin örnekleri olarak gösterebiliriz.

19. yüzyılda yaşanan geleneksel dönem bu yıllarda ülkemizde yaşanmaya başlanılmıştır. Sakıp Sabancı tarafından kurulan ‘Sabancı Holding’, Vehbi Koç tarafından kurulan ‘Koç Holding’, Nejat Eczacıbaşı tarafından kurulan ‘Eczacıbaşı Holding’ geleneksel dönem anlayışını yansıtan kuruluşlardır. Yani şirketleri kuranların kendi kimlikleri doğrudan kurumlara yansımış, bunların adlarını ve kimliklerini belirlemiştir. Bu kurumlar geleneksel dönem anlayışını en iyi yansıtan kuruluşlardır.

Ülkemizde, kurum kimliği alanında profesyonel çalışan kurum kimliği ajanslarının sayısı çok azdır. Çoğu ajans basit logo, antetli kağıt tasarımlarından öteye gidememektedir.


2. KURUMSAL KİMLİK TASARIMI

Kurumsal kimlik çalışması için yapılacak olan görsel kimlik çalışmalarının elemanlarını kısaca açıklayacak olursak.

2.1. LOGO

Logo kurumsal kimliğinizin bizzat bedenidir. İyi bir logo, bir firma için en akılcı ve getirisi olan yatırımdır. “Kaliteli hizmet veren bir firmanın kaliteli bir logosu olmalıdır” anlayışına dünyanın tüm kurumsal başarı öykülerinde rastlarız. Her yerde kullanabileceğiniz bir kimlik öğesi olup şu özellikleri taşımalıdır:

Sektörde benzersiz olmalıdır.

Maksimum bilgiyi minimum sürede vermelidir.

Mümkün olan en geniş kitle tarafından algılanabilmelidir.

Renk, biçim gibi özellikleriyle firmanızın hizmet ve ürünleriyle ilişkili olmalıdır.

Firmanızın “ruhunu” yansıtmalı, somutlaştırmalıdır.

Bütün yüzey ve boyutlara sorunsuz uygulanabilmelidir.

Farklı yüzey ve mecralara uygulanması aşırı masrafa yol açmamalıdır.

2.2. AMBLEM LOGO

Çeşitli kurum ve markaların, basımevlerinin, siyasi partilerin çeşitli baskı kaığtlarında, reklam mecralarında, internet sayfalarında ya da cep telefonlarının ekranlarında onları görmek olasıdır. Onlar temsil ettikleri kurumun fikirlerini yansıtırlar; onları tanıtan, kimliklerini bize aktaran sessiz habercilerdir.

En eski basımevi markası, 1457 yıllarında “Mainz Psalter” Ana Zebur üzerinde görüldu. O. J. Gutenberg’in atölyesinde, Johannes Fust ve Peter Shoffer tarafından tasarlanıp uygulanmıştır. Bunlar daha sonraları gelenek gibi tüm basım evleri tarafından uygulandılar. Birçok sanatçı bu tür sembolleri yapıtları üzerinde kullandılar. Bu tür uygulamaya en etkili örneklerinden biri de Albrecht Dürer’in yapıtlarında kullandığı sembolüdür.

15. yüzyıl içinde 600′den fazla basımevinin markası bilinmekteydi. Bu işaretlerde sanatçıların kullandığı biçimlerin bir işlevi vardı: ürünlerin kendi iyelikleri altında olduğunu belirtmek ve onları kendi garantilerinin altına alarak taklitleri durumunda olacak olan ürünlerden korumak. Zamanımızda kullanılan amblemlerde de aynı işlev söz konusudur. Tıpkı (M.O.) 800′lerde Akdeniz ülkelerinde görülen çanak ve çömlekler üzerindeki, Yunan seramiklerinde ve Roma paterlerindeki, kuyumcu ve tas ustalarının kullandığı sembollerdeki gibi.

Bir kurumun, bir ürünün veya bir hizmetin ismini oluşturan harf dizisinin özel bir durumu olan sözcük veya sözcük dizisinin amblem karakteri kazanacak bir şekilde tasarlanmasına “logotype” (özgün yazı) denir. Ancak logotype bazı bakımlardan amblemden farklı bir karakter gösterir: Amblem yalnız görsel olarak algılanırken, logotype ise hem görsel olarak hem de ait oldugu ülkenin dilinde okunur ve söylenir.

Paul Rand’a göre “Logo bir kurulusun imzasıdır. Kuruluşun isminin yerleşmesini sağlayan amblemdir. Kuruluşun ismiyle bağdaşmasını istediği değerleri anlatır. Kuruluşun kişiliğini toplumda maddeleştirmek gibi bir görevi vardır. Belki de bu nedenle “Kurumsal Kimlik” adı ile anılır. Tasarımcının görevi, kuruluşun istekleriyle logonun gerektirdiklerini birleştirmektir”. Bu Rand’ın en güçlü olduğu yanıydı. Sezgilere ve mantığa eşit derecede önem verebiliyordu. Bir logonun hem milyonlarca insan tarafından anında anlaşılabilmesini hem de işin amacına uygun olmasını sağlayabiliyordu.

Yeni bir logoya veya var olan logoda düzeltmelere ihtiyaç, duymanın birçok nedeni olabilir. Yeni bir tasarımın sihirli değnekle işi değiştireceğine inanılması bunlardan birisi olabilir. Yeni bir logo gerçekten de bir yenilik, değişim hissi verebilir. Ama şirket yeni logosunun yarattığı büyüye ayak uydurmazsa doğru sonuçlar almayabilir. Bazen bir logo gerçekten yenilenme ihtiyacı olduğundan yenilenir.

2.2.1. Amblemler Oluşumundaki Biçimlere Göre Şöyle Sıralanabilir

1. Formlarını harflerden alan amblemler : Bu tür amblemler ya firmaların resimsel mediaları bulunmayan veya resimsel anlatımda karışıklığa neden olabilecek endişesiyle firma isminin baş harfinin kullanılması istenen amblemleridir. Amblem tek harften oluşmakta ise, o harf alışılmışın dışında bir form kazanmak zorundadır. Bir harfin anatomisi yeni bir form aramak amacıyla deforme edilebilir. Geometrik formlardan da yararlanılabilir. Birden fazla harften oluşan amblemlerde, en önemli özelliği harflerin birbiriyle strüktür, form ve espas kombinasyonu açısından dengeli ve alışılmışın dışında olmasıdır. Ör : Adidas

2. Firma hakkında bir imaj veren biçimlerden oluşan amblemler : Bazı amblemler biçimleriyle firma hakkında bilgi taşırlar. Bu tür amblemlerde sembolik motiflerden faydalanılır. Dokuma mekiğinin tekstili, kitabın yayınevini, güvercinin barışı simgelemesi gibi. Ayrıca firma adı özel şekilde oluşmakta ise bu tür amblemlerde sembole yönelik dizaynlar yapılmaktadır. Örneğin : Pelikan.

3. Harf ve firma hakkında imaj veren amblemler : Formlarını harflerden alarak firma hakkında bir imaj verirken firma adının baş harfi ise diğer firmalardan ayrılmasını kolaylaştırır, akılda kalmasını sağlar. Örneğin : Ziraat bankası

4. Firma adını, kelime olarak bir yazıyı, resim şekline dönüştüren amblemler: Akılda kalıcılığı, kolay hatırlanır olması ve karmaşaya imkan vermeyen amblem türleridir. Holdingleşen kuruluş amblemlerinde en başarılı amblem örneğini Sabancı kuruluşları çözümlemiştir. Belirlenen bir yazı karakteri aynı yazı karakter yazıdan daire içine alınmış S ve A harfleri dişi olarak eklenmektedir. Böylece akılda kalıcılığı, kolay hatırlanması ve tüm kuruluşlar arası ortak bir dil elde edilmiş olmaktadır.

İllüstratif Amblemler : Sembolize edilmek istenen konunun resimsel elemanlarla anlatımının sağladığı oldukça sadeleştirilmiş grafik resimlerden oluşan son derece dinamik, akılda kalıcı amblemlerdir.

Optik Amblemler : Genellikle iç içe geçen elipslerden negatif ve pozitif unsurlardan oluşurlar, kolay fark edilirler, modası kolay geçmeyen kalıcılığa sahiptirler.

5. Firma hakkında yeni bir imaj veren ( soyut veya somut ) amblemler : Harflerle yapılan amblemler, genelde karmaşa doğurmaktadır. Aynı amblemin altına aynı harflerden oluşan bir kuruluşun ismi yazılınca hemen uyum sağlayabilmişse amblem tanıtım ve hatırlama kargaşası oluşturabilir. Yapılan dizaynın orjinalliği amblemin yaşama süresini etkiler.

Soyut Amblemler : Sembolize ettiği konu veya kuruluşu somut elemanları kullanmaksızın, sadece özgün bir form üretmek ve sanatsal etkileme yapmak için tasarlanan amblemlerdir. Amblem ürünün ruhunu ve dinamizmini anlatabiliyorsa soyut olsa bile harften daha iyi ezberlenebilir.

2.2.2. Amblem Değerlendirme Kriterleri

Teklif edilen şekil firmanın amacına ve özelliklerine uygun mudur?

Baskıda kullanılmasının yanı sıra ışıklı reklam, televizyon ve diğer medyalarda kullanılabilir mi?

Amblem üretilen malın karakterini verebiliyor mu? Aynı alanda üretim yapan diğer firmalardan ayırt edici özelliklere sahip mi, ilk görüşte hatırlanabiliyor mu?

Amblem çağının ilerisinde de geçerliliğini koruyabilecek mi?

Şekil devamlı kalıcı bir etki uyandırabiliyor mu ? İlk görüşte kalıcı bir etkisi var mı?

Amblem veya marka firmanın topluma karşı bir sorumluluğu olduğu güven duygusu oluşturuyor mu?

Seçilecek şekil kullanışlı mıdır, diğer şekillerle karışması ihtimali var mıdır, ya da başağı veya ters taraftan bakıldığında yanıltıcı ve istenmeyen bir etki yapıyor mu?

Şekil firmanın logosuyla kolayca kombine edilebilir mi, sinema ve televizyon reklamlarında çizgi filmlerde de kullanılmak üzere hareketlendirme imkanları var mıdır?

Firma için gerekli ise şeklin milli ya da bölgesel bir anlamı var mıdır, uluslar arası bir firmanın amblemi ise, diğer ülkelerdeki değişik kültür ve dinden tüketicilere, amblemden amaçlanmayan başka amaçlar çıkarabilirler mi?

Amblem için kararlaştırılan renkler, aynı dalda çalışan başka firmalardan ayırt edici özelliklere sahip midir?

Logo (logotype) : İki ya da daha fazla tipografik karakterin sözcük halinde okunacak biçimde bir araya getirilmesiyle oluşturulan, bir ürün kuruluş veya hizmeti tanıtan, marka ya da amblem özelliği taşıyan simgelerdir.

Logo, okur-yazar bir kitleye seslendiği için tarihsel olarak amblem ve diğer işaretlerden daha sonra ortaya çıkmıştır. Başarılı logo tasarımları, içerdikleri simgesel yapı ile evrensel bir iletişim diline dönüşür.

2.3. KURUMSAL KİMLİK NELERDEN OLUŞUR?

Kurumsal kimlik çalışması içerisinde şu taslaklar bulunmaktadır;

Ürünler, ürün ambalajları

Araç üzeri grafikler

Tabelalar, yönlendirme elemanları

Sergiler, fuarlar

Antetli kağıt, kartvizit, zarf, dosya, tebrik kartları, şirket içi iletişim dökümanları (memo)

Personel takip formları, başarı belgesi, sertifika

Kurumsal yayınlar, newsletter, faaliyet ve finans raporları, broşür, katalog, reklam

Bayrak çıkartma, ajanda, bloknot, takvim gibi promosyon malzemeleri

Web sitesi, tanıtım CD’si gibi Multi-Medya uygulamaları[8]

2.4. KURUMSAL KİMLİK KILAVUZU ÇALIŞMA SÜRECİ DÖRT ANA AŞAMADAN OLUŞUR

1- Organizasyonun incelenmesi, analizi ve stratejik öneriler.

2- Görsel kimliğin geliştirilmesi ve oluşturulması.

3- Kimliğin tanıtılması ve Standartların oluşturulması.

4- Uygulama.

Kurum kimliği kılavuzu ilk olarak 1960’lı yıllarda basılmış ve kurum kimliği uygulamalarının kutsal kitabı haline gelmiştir. Bu kılavuzda organizasyona ait tüm görsel kimlik bilgilerine ulaşılır.

Bu kurum kimliği kılavuzu aşağıdaki hususlar tanımlamalıdır;

Hangi logo, nasıl ve nerede kullanılabilir.

Kurum renklerinin kullanımı

İletişimde kullanılabilecek tipografiler

Dahili ve harici dizayn

Antetli kağıtlar ve dökümanlar

Kurum kimliği kılavuzu, kurum kimliği program yöneticisinin, bu programın ana amacının ne olduğunu anlatan bir açıklama yazısı ile başlamalıdır. Bu yazı, bu programın yöneticiler açısından ne derece ciddiye alındığını ifade açısından önemlidir. Bir kurum kimliği kılavuzunda, kurum kimliğini görsel olarak yansıtmak için grafik tasarımı yapılan öğeler ve içerik aşağıda yer almaktadır. Standart bir kılavuz olarak kullanılmakla birlikte, firma özelliklerine ve sektöre göre farklılıklar gösterebilir. Kullanım kolaylığı açısından kurum kimliği kılavuzu bir klasör içerisinde yer alan delikli sayfalardan oluşmalıdır.

Kırtasiye

Broşür

Ulaşım

Ambalaj

Mimari

Tabelalar

Pazarlama / Satış

Personel İlişkileri

Aksesuarlar

İşletme Malzemeleri

.5. KURUMSAL KİMLİĞİN TEMELLERİ

Açıklık : Bir marka ya da işletme uzun vadeli olarak piyasada bulunmak istiyorsa hedef kitlesine karşı kendini her zaman net bir biçimde ifade etmeli ve işletmesinin ya da ürününün pozitif ve negatif yönleri açıklıkla ortaya konulması gerekir.

Tutum : Kurumsal kimliğin en önemli ve en etkili tarafı tutumdur. Çünkü hedef kitleler işletmeyi çalışmaları ya da bazı olaylar karşısında gösterdikleri olumlu ya da olumsuz davranışlarına göre tanırlar. Bir işletmenin kamuoyunun karşısında olumlu bir imaj sağlayabilmesi için ilk günden itibaren benzer olaylar karşısında benzer davranışlar sergilemesi yani istikrarlı tutum sergilemesi gerekmektedir.

İletişim : Dar anlamda iletişim sözel ya da görsel mesajlar yollamaktır. İşletme hedef kitlelere onların anlayacağı ve benimseyeceği mesajlarla ve iletişim şekliyle yaklaşmalıdır.

Sembolleştirme : Bir işletmenin görsel kimliğindeki stil, onun pazardaki yerini etkilemekte ve işletmenin amaçları bu tasarımlar, tutum ya da davranışlarla görünür hale gelmektedir. İşletmenin kimliğinde kendini göstermek için kullandığı isim, logo, şekiller, renkler insanlar üzerinde aitlik hissi uyandırmakta ve hedef kitlelerin o markaya olan bağımlılıklarını pekiştirmektedir.

Kişilik : Bir işletme öncelikle kendini iyi tanımalı, davranışlarını, iletişim şeklini belirlemeli, değerlendirmeli ve anlamalıdır. Tıpkı her bireyin bir kişiliği olduğu gibi her işletmenin de kendine özgü bir kişiliği vardır. Dolayısıyla her işletmenin işleyiş tarzı, olaylara yaklaşımı farklıdır. Bu farklılık aynı pazarda bulunan işletmelerin rekabetlerinde kendilerine en büyük avantaj ya da dezavantaj sağlayan özelliktir.

Konumlama : Bir işletmenin ya da markanın rakipleri arasında farklılaşmasını sağlayan en önemli özelliğidir. Konumlamanın doğru yapılabilmesi için firmanın kendini, hangi düzeyde hedef kitleye göre iş yaptığını çok iyi belirlemesi gerekir. [2,3,9]

2.6. KURUM KİMLİĞİ OLUŞTURULMASININ NEDENLERİ

a) Yeni oluşum : Yeni kurulan bir firmanın, yeni bir kurum kimliğine ihtiyacı olacaktır. Tüketiciye ne amaçla bu sektörde yer aldığını, ne ürettiğini , ne sattığını, nerede yer almak istediğini açık bir şekilde ifade edecek bir kimliği olmalıdır.

b) Değişim : Rekabet ortamındaki değişim, müşteri yapısındaki değişim, yönetim yapısındaki değişim kurum kimliği yapısını değiştirmek, ya da yeni bir kimlik oluşturmak için geçerli bir nedendir. Zaman içinde hedef grubunda, davranış ve tutum biçimlerinde değişiklikler gözlemlenebilir. Genç, orta yaş, yoksul, şişman gibi kategorilere hitap ederken, bu kategorilerdeki tüketicilerin karakterlerindeki değişiklikler gözden kaçırılmamalıdır. Kimlikler ömürlerini doldurabilir ve köklü bir değişime ihtiyaç duyabilirler. Kimlik bulunduğu zamanın, çağın dışında kalmamalıdır. Güncelleşmeyen, çağa ayak uyduramayan kurum kimlikleri başarısız organizasyonlar ve imajlar ortaya çıkarır.

c) Yeni ürünler, yeni servisler : Bir kuruluşun ürettiği ürünlerde bir değişiklik meydana gelirse yeni kimlik oluşumlarına ihtiyaç duyar. Farklı sektörlere yapılan geçişler esnasında, mevcut kimlik mutlaka gözden geçirilmelidir.

d) Şirket birleşmeleri : İki kuruluş birleştiğinde, çoğunlukla büyük olan firma kimliği diğerinin önüne geçer ve onun kimliği geçerli olur. Bu noktada yapılması gereken yeni bir başlangıç yaparak, yeni bir kimlik yaratmaktadır. Ortak bir strateji belirlenmeli ve eski kurum kültüründen değer verilen noktalar korunarak, yeni hedefler kitleleri oluşturulmalıdır.

e) Globalleşme : Globalleşmek kelime olarak küreselleşmek, bütün dünyaya ait olmak, dünya ölçüsünde geniş bakış açısıyla olayları değerlendirmek anlamlarına gelmektedir. Globalleşme ile birlikte kurum kimliği daha evrensel değerlere sahip olmayı gerektirir. 1970’lerden sonra Sony, Mc Donalds, WW gibi pek çok büyük firma global düşünmeye ve uluslararası, pazara açılmaya başladı. Kuruluşlardaki bu dışa açılma talepleri, geniş ölçekte düşünmeyi ve majör kimlik değişimlerini gerektirmiştir. Güçlü yerel kimlikler, ulusal pazarda da aynı ölçüde başarı kazanılacağını göstermez. Türkiye’nin Avrupa pazarına girmesi, ekonomik yapısal krizlerin yaşanması gibi toplumsal nedenlerden ötürüde kurum kimliği oluşumuna ihtiyaç duyulur.

2.7. KURUMSAL İMAJ

Bir kurumun kimliğinin tüketiciler, çalışanlar ve kamu üzerinde gösterdiği etkiye kurumsal imaj denir. Eğer kurumun dışarıdan algılanmak istediği şekilde hedef grup kurumu algılıyorsa ideal imaj oluşturulmuş demektir.

Kurumsal kimlik fiziksel durumla ilgili olup, ait olduğu işletmeyi tanımlar. Kurumsal imaj ise beyinseldir ve insanlara ait olduğu işletmeyi düşündürür. Bir işletmeyi oluşturan en önemli faktör, içinde çalışan insanların kalitesidir. Bu nedenle güçlü bir kurumsal imaj için güçlü ve kaliteli yöneticilerden ve personelden kurulan bir işletme gerekmektedir.

Hedef kitlenin bir işletme için güçlü, zayıf, modern, güvenilir, kaliteli gibi tanımlamalarda bulunması işletmenin kitle üzerinde bıraktığı imajı yansıtır. Bir işletmenin veya organizasyonun uzun yıllar ayakta kalabilmesi için güçlü ve olumlu imaja sahip olması gerekir. İyi yönetilen, iyi planlanan içinde bulunduğu toplumun yararına işler yapan, kültür, sanat ve çevre konularında duyarlı, katılımcı, yardımsever işletmelerin sahip olduğu olumlu izlenimler, zaman içinde onlar için iyi bir kurum imajına dönüşmekte ve bu güç işletmeyi her türlü zorluklara karşı korumakta ve kriz dönemleriyle karşılaşılsa bile sorunların kolay ve hızlı çözülmesine yardımcı olur.

2.8. KURUMSAL KİMLİK KILAVUZU

Kurumsal kimlik kılavuzu; kurum kimliğini oluşturan tüm tasarım öğelerinin nasıl kullanılması gerektiğini açıklayan kitapçıktır. Bu belgede amblem ve logo gibi tanıtıcı işaretlerin tüm özellikleri (yazı karakteri, punto, renk, uzunluk ve genişlik ölçüleri, vb.)

Belirtilir; tasarım öğelerinin birbirine oranı gösterilir, logo ve amblemin, antetli kağıt, fatura, irsaliye gibi standart kağıtlar ile ürün etiketleri, flama, tabela, taşıt aracı gibi çeşitli yüzeylere uygulanış biçimleri açıklanır. Bu ortamlarda kullanılması gereken başlıca yazı karakterleri ve renkler belirtilir. Basın reklamlarının sayfa düzeninde, başlık, resim ve gövde metninin birbirine göre konumu gösterilir; örneğin, başlığın, resmin üstüne ortalanması gerektiğine ilişkin bir talimat yer alabilir, imzanın altında her zaman slogan yer alması gerektiği belirtilir. Kurumsal kimlik kılavuzunda ayrıca, kurumsal renk öğeleri ile logo ve amblemin çoğaltılması hazır asılları bulunur.

Logo kullanımı çok önemli bir konudur. Genellikle, bu kılavuzlarda, logo kullanımında verilmesi gereken minimum boşluklar ve minimum-maksimum kullanım boyutları belirtilmiştir. Ayrıca, logonun yanlış kullanımına ait örneklemeler de yapılmıştır. Genel bir uygulama da logodan alınan parçaların, tasarım malzemesi olarak kullanımının yasaklanmasıdır. Logo, bir bütündür; parçalanamaz; hiçbir şekilde, başlıkta kullanılamaz. Metin içinde logo yer alamaz.

Sık karşılaşılan problemlerden biri de logo rengidir. Parlak kuşe kağıt ve mat birinci hamur kağıtta, aynı pantone numarası farklı sonuçlar verir. Bu yüzden, kurumsal kimlik kılavuzlarında, logoların parlak ve mat materyaller için kullanılması önerilen değerlerine de yer verilir.

Kurumsal kimlik kılavuzunda, metinlerde kullanılması önerilen bir font ailesi varsa, bu kullanılmalıdır. Tasarımı uygulayan şirketin bu fontlar üzerinde değişiklik yapması söz konusu değildir, çünkü reklam şirketi ile işi yaptıran şirket arasındaki bağ ve işin anayasası kurumsal kimlik klavuzudur.

2.9. KURUMSAL KİMLİK KILAVUZUNA UYMAK

2.9.1. Marka Tescili

Araştırmalara göre, ürün tercihlerinde en etken faktör “Güçlü Güvenilir Marka’dır. Marka, bir mal veya hizmeti, başka mal veya hizmetlerden ayırt etmeyi sağlayan, kişi adları dahil özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların ve ambalajlarının biçimi gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir.

Gerek üretim, gerekse hizmet işletmeleri, ürün veya hizmetlerini ayırt etmek için kullandıkları markaları, bir başkası tarafından taklit edilmemesi için “marka tescili” ile koruma altına almalıdırlar. Marka tescili; kullanılan isim, logo veya ayırt edici işaretin birebir aynısının veya benzerlerinin kullanılmasını engelleyen en önemli, güçlü ve kanuni bir yoldur.

2.9.2. Patent

Buluş, “tarım dahil, sanayideki herhangi bir somut sorunun çözümü” olarak tanımlanır. Patent ise, genel anlamda teknik yeniliklere verilen bir koruma belgesidir. Sınai Mülkiyet anlamında patentler; yeni olan, sanayiye uygulanabilen ve tekniğin bilinen durumunu aşan buluşlar için buluş sahibine belirli bir süre buluşunu üretme, kullanma, satma veya ihraç etme hakkı veren koruma belgeleridir.

Tescil işlemleri sırasında meydana gelebilecek itiraz ve karşı itirazlarda ya da tescil işlemleri sonrası karşılaşılabilecek taklit eylemlerine karşı yürütülecek hukuki işlemlerde uzman bir büronun stratejik desteği ve uzmanlığı ile hareket edilmesinin önemi büyüktür.

2.9.3. Kimlik Kavramı

Kurumsal kimlik, bir firmanın hatırlanabilir karakteristik özelliklerinin ve onu diğerlerinden ayıran yeteneklerinin tasarlanması, yansıtılması, firmanın somut kişiliğinin ortaya koyulmasıdır. Bu anlamda “Kimlik” kavramı, firmanın farklılığını ve hatırlanabilirliğini de kapsamaktadır. Bu şekilde, firmanın işletme şekli ve anlayışı, tutumu, içindeki estetiği ve bunların resmi ifadesi olarak ortaya koyulmakta, iç ve dış hedef kitleler arasında net olarak algılanabilir hale getirilmektedir.

2.9.4. Kurumsal Kimliğin Motivasyon Etkisi

Baktığımızda, güçlü ve ikna edici bir kimliğe sahip olan firmalar, çok farklı hedef kitlelere ulaşabilmekte ve çalışanlar arasında motivasyonu da artırmaktadır, yani Kurumsal Kimliğin, firma içinde oldukça önemli bir etkisi vardır. Çünkü, güçlü bir Kurumsal Kimlik, firma çalışanları içinde kuvvetli bir “biz” duygusu da yaratmakta, bu duygu çalışanları firmaları ile özdeşleştirmekte, onların firmaya olan bağlılıkların artırmakta, davranışlarını olumlu yönde etkilemekte, bu da doğal olarak müşteriler ve iş yapılan çevreler üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır. İşte bu, firma içindeki “Koşulsuz Personel Mutluluğu’nun temel taşlarını oluşturmaktadır.

2.9.5. Müşteriler

Biliriz, bir firmanın ya da markanın hedeflediği kitleler içinde en önemlisi, müşterilerdir. Çünkü onlar firmanın varlığıdır. Bu strateji üzerine oluşturulmuş, ifade edilmiş bir kurumsal kimlik, müşterilerin güvenini kazanır, ilişkilerin sürekli olarak korunmasını, böylece firmanın geleceğinin güvence altına alınmasını sağlar. Sonuç olarak kurumsal kimliği, bir çeşit “yapıştırıcı” olarak tanımlayabiliriz. Yani “Kurumsal Kimlik” bir taraftan, firmanın hedeflenen çevrelerce işletmesiyle ve kendisini sunum biçimiyle güçlü bir şekilde tanınmasını sağlarken, diğer taraftan, yapılan iş ile ilgili olarak hem kurum içinde hem de kurum dışındaki hedef kitleler arasında önemli bir bağ oluşturmaktadır.

2.9.6. Sembolleştirme

Bir firmanın ismi, amblemi, satış ya da hizmet noktalarında, taşıt araçlarında, (Görsel Kimlik) ve tüm tanıtım çalışmalarında kullanılan biçim, renk, şekil, dizayn ve stil bütünlüğü, kimliğin diğer dokuları (İşletme Kimliği) ile bütünleştirilmelidir. Bu algılanan görüntü / görünüm, yapılan işi en iyi şekilde temsil edebildiği oranda başarılı olmaktadır. Bunlar bazen somut olabilmekte (logonun rengi, teslimat süreleri, belirlenmiş ödeme günleri gibi) bazen de soyut olabilmektedir (önemli nedenlerle kuruluşun yaptığı bağışlar, bazı sosyal olaylara karşı firmanın sorumluluğu, vs. gibi )

2.9.7. Bir Yanlışın Düzeltilmesi

Daha önceleri, firma / markanın görsel kimliği, Kurumsal Kimlik olarak tabir edilir, iş piyasası tarafından da böyle algılanır. Oysa Görsel Kimlik bir firma / markanın renk, stil ve biçimlerden (amblem – logo, basılı evraklar, taşıt araçlarının dizaynı, bayraklar, firma dekoru vs.) oluşan bir elbisedir ve nasıl ki bir insanın bile kimliğinden bahsederken onun sadece giyim-kuşamı ile tanımlayamazsak, bir firma / marka için de aynı şeyler geçerlidir, yani ‘Kurumsal Kimlik’ deyince, bir firma / markanın Görsel Kimliği, İşletme Kimliği ve Davranış Kimliği ayrı ayrı ele alınmakta, bunların bütünü, birbirleriyle uyumu ile Kurumsal Kimlik karışımı oluşturulmaktadır.

2.9.8. Görsel Kimlik

Bir kuruluşun “Görsel Stil’i (Görsel Kimliği) onun pazardaki yerini oldukça etkilemekte, kuruluşun amaçları bu tasarımlar, tutum / davranışlarla, kısaca tüm iletişim tarzı ile görünür hale getirilmektedir. Kuruluşun kimliğinde kendisini göstermek için kullandığı isimler, logolar, şekiller, renkler ve dizaynlar, bayraklar, aynen toplumumuzdaki bayramlar ve diğer değişik toplumsal semboller gibi, aynı amaca hizmet ederek, insanlar üzerinde bir “aitlik hissi” oluşturmaktadır ve bunlar, kolektif duyuları harekete geçirmekte, onları görünür, hissedilir bir hale getirmekte, ayrıca bunlar var olan kalite standartlarının garantisi olarak da müşterilerin ve diğer hedef kitlelerin o markaya olan bağımlılıklarına katkıda bulunmaktadır.

2.9.9. Görkemlilik

Görünen semboller ve bunların uyum içinde bir koleksiyonun parçalarıymış gibi gösterilmesi sunulması, insanlar üzerinde bir “görkemlilik” duygusu da yaratmaktadır, örneğin, tarihte yaşamış bazı önemli olayların şehirlerde muhteşem heykellere dönüştürülerek anıtlaştırılması, gelecek kuşaklara aktarılması, camiler ve kiliselerdeki ihtişam, ait oldukları dini yüceltmesi açısından çok önemlidir. Neden bu yapıların hatta devlet dairelerinin kapıları tavanları yüksektir, binaların heybeti insanlar üzerinde bir “güçsüzlük” “küçüklük” hissi uyandırmaktadır? İşte bu strateji, iş dünyasında da aynen uygulanmaktadır. Büyük firmaların yönetim merkezlerinin dev gökdelenlerde, şık ve etkileyici binalarda ve mekanlarda yer almasının sebebi başka ne olabilirki? Bir firmanın en iyi şekilde birliğini, fark edilirliğini, kuruluşun tanınmasını destekleyen, görsel kimliği ile bütünleşmiş olan yapı stilidir. Yani, iyi tasarlanmış binalar ve mekanlar, gelişmeyi ve kalıcı kimliği teşvik ederler ve bunların gücü, çalışanların birlik ve beraberliğini kamçılar, firmaların itibarını yükseltir.

2.10. KURUMSAL TİPOGRAFİ

“Tipografi” dar anlamıyla “yüksek baskı teknikleri” anlamına gelmektedir. Ancak çağdaş tekniğin gelişimi ve tipografinin elemanları olan harfler, semboller, geometrik şekiller ve çizgilerle bugün artık kendine özgü kreatif siyah-beyaz veya renkli sınırsız kompozisyonlar yaratma olanağı doğmuştur. Kullanılan tipografi istifi, yazı karakteri, tüm görsel kurum kimliğinde karakteristik bir faktör oluşturmaktadır. Mevcut olan sayısız yazı ailelerinden hangilerinin temel metin için, hangilerinin spotlar ve baskılar için uygun olduğu, logo, renk ve diğer görsel unsurlarla doğru ve uyumlu bir şekilde belirlenmelidir.

2.10.1. Tipografik açıklamalar

Tipografi : Tek tek harfleri yan yana getirip yazı yazmaya veya basmaya denir.

Hurufat : Basımda, baskı işinde kullanılan metal vb. bir maddeden yapılmış harf, rakam veya başka işaret kalıpları.

Simgesel İşaretler : Ürün, hizmet, düşünce ya da nesneyi simgeleyen işaretlerdir. Simgesel işaretler, topluma yaygın hizmet veren alanlarda evrensel bir dil oluşturmak amacıyla kullanılır.

Piktogram : Resimsel bir dil kullanılarak hazırlanan ve farklı diller arasındaki iletişim engelini ortadan kaldırmaya yönelik simgesel işaretlere piktogram denir.

Ticari Markalar : Bir ürünün benzer ürünlerden ayrılmasını sağlamak amacıyla üreticiler tarafından kullanılan tanımlayıcı simgelerdir. Saf yeni yünü simgeleyen uluslararası simge ticari markaya örnek gösterilebilir.

Fonogram : Sesleri simgeleyen fonogramlar, telaffuz ve dil farklılıklarına bağlı olarak değişir. Fonogram özelliği taşıyan her harf, bağımsız bir yapıya sahiptir. Her harfin özel bir sesi ya da her sesin bir harfi simgelediği alfabe sistemleri geliştirilmiştir. Kısaca konuşma seslerini simgeleyen işaretlere fonogram denir.

Logogram : Konuşma sesleri dışında grafik simgelere logogram denir.

2.11. KURUMSAL KİMLİĞİN PAZARLAMA STRATEJİLERİ VE HEDEF KİTLEYE ETKİLERİ

2.11.1. Hedef Kitle Kimdir?

Bütün çalışanlar, hissedarlar, yöneticiler, emekliler, çalışanların aileleri, oluşturulacak bir kimliğin iç hedef kitlesini; devlet, hükümet, yerel yönetimler, rakipler, tedarikçiler, müşteriler, medya, bankalar, finans piyasaları, üniversiteler, yerel örgütler ise kurumsal kimliğin dış hedef kitlesini oluşturur.

2.11.2. Kimlik Çeşitleri

IBM, Sony, Türk Petrol, THY gibi dar bir alanda faaliyet gösteren şirket kimlikleri tekil kimlik, GM, Sabancı Holding, Koç Holding gibi pek çok alt şirkete sahip şirketlerin kimlikleri çoğul kimlik, Procter&Gamble, Unilever gibi, şirket kimliğinden çok ürettikleri ürünlerin kimliklerini ön planda tutan şirketlerse, marka kimliği yapısının örnekleridir.

2.11.3. Yeni Kurumsal Kimlik

Genellikle şirket birleşmelerinde, ayrışmalarında, yeniden yapılanmalarda ve diğer stratejik yapı ve idari değişimler sonrasında şirket kimliğinin yenilenmesi gerekecektir.

Tüm kurumsal kimlik programlarının ana amacı görsel bir iletişim bütünlüğü sağlamaktır.

Kurumlar kendi kimliklerini profesyonel bir tasarım danışmanının yardımıyla oluşturmalıdır.

Yeni kurumsal kimlik çalışması süreci sayısız alt başlığa bölünebilmekle beraber, aşamalar genellikle aşağıdaki gibidir:

Organizasyonun incelenmesi, analizi ve stratejik öneriler.

Görsel kimliğin geliştirilmesi.

Kimliğin tanıtılması.

Uygulama.

2.11.4. Tümleşik Pazarlama İletişimi

Şirketlerin pazarlama aktivitelerini desteklemeye yönelik olan pazarlama iletişiminin ana amacı, müşterilerin şirketi doğru tanımasını ve insanların şirketle iş yapmasını sağlamaktır. Şirketin sunduğu ürün veya hizmetlerin satışındaki başarı veya başarısızlık sadece pazarlama iletişimine bağlanamaz. Tanıtım, diğer pazarlama bileşenlerinin yerini alamaz, ancak tanıtıma gereken önemi vermeyen bir pazarlama çalışması da istenilen verimliliği sağlamayacaktır. Pazarlama planıyla uyumlu olarak hazırlanacak bir tanıtım planı ve bu plan kapsamında yürütülecek tanıtım çalışmaları, şirketin ekonomik gelişmesine büyük katkısı olacaktır.

İstenilen etkide bir pazarlama iletişimi için birçok yaratıcı strateji geliştirilebilir. Pazarlama iletişimi için stratejik plan geliştirirken dikkat edilmesi gereken temel nokta, öncelikle müşterilerin ihtiyaçlarını belirlemek ve daha sonra sunulan ürün veya hizmetlerin bu ihtiyaçları nasıl karşılayacağını göstermek olmalıdır.

Tanıtıma yönelik strateji belirlenirken unutulmaması gereken bir diğer önemli konu da, pazarlama iletişiminin bir bütün olarak ele alınması gerektiğidir. Yani, pazarlama iletişimi için sadece tek bir mecrayı kullanmak, insanların tanıtımı yapılan şirketin doğru tanımasını engelleyecek, bütünsel bir pazarlama iletişimine sahip rakipler karşısında hedef kitlenin ürün veya hizmetlere olan inancı azalacaktır.

Pazarlama iletişimine yönelik olarak kullanılabilecek temel mecralar şunlardır: Kurumsal kimliğin uygulandığı elemanlar (antetli kağıt, kurumsal yayın ve dökümanlar, vb.), dergiler, gazeteler, direct mail (broşür, katalog, vb.), satış noktalarında kullanılacak tanıtım malzemeleri (broşür, afiş, vb.), dağıtım kanallarında kullanılacak tanıtım malzemeleri (araç üzeri grafik, vb.), outdoor, promosyon malzemeleri (takvim, ajanda, vb.), ürün ambalajları, web sitesi, CD, televizyon, radyo.

Tanıtım ve pazarlama iletişimi için ayrılacak bütçeyi de göz önünde bulundurarak, tanıtım

planları doğrultusunda hedef kitleye etkili bir şekilde ulaşabilmek için gerekli olan mecralar saptanmalı ve saptanılan mecraların mesajı doğru aktarabilmesi için birlikte kullanılmalıdır. Bu tür bir çalışma hedef kitle gözünde, şirkete ait bir kurumsal kimlik algısının oluşmasına da yardımcı olacaktır.

2.12. TANITIM VE REKLAM İÇİN STRATEJİK PLANLAMA

Pazarlama faaliyetlerinin ayrılmaz bir parçası olan Tanıtım ve Reklam aktivitelerini de, doğru, etkili ve ekonomik şekilde yapabilmek için planlanmalıdır.Etkili ve verimli bir Tanıtım Planı oluşturmak için yapılacak en doğru şey, şirketin Pazarlama Birimi ile tanıtımını yapacak Tasarım Ekibi’nin birlikte çalışmasıdır. Böylesi bir ortak çalışma sonucunda geliştirilecek plan hem şirketin tanıtım ihtiyaçlarını verimli şekilde karşılayabilecek, hem de oluşturulacak tümleşik bir pazarlama iletişimi ile hedef kitleye şirketin kurumsal kimliği doğru bir şekilde aktarılacaktır. Tanıtım için stratejik planlama, tanıtım stratejisi, tanıtım planı, uygulama ve hedefler ile ulaşılan sonuçlar arasında karşılaştırma yapmaya yarayacak kontrol mekanizmalarını da içerecek şekilde hazırlanacak bir planlama aktivitesidir. Tanıtım planını hazırlarken dikkate alması gereken temel elemanlar şunlardır:

İşin içerisinde yer aldığı sektörü, müşteri, tedarikçi, iş gücü ve rakiplerin konumunu da dikkate alarak tanımlanması.

Hedef kitlenin ihtiyaçlarını ve işin bu ihtiyaçları ne düzeyde karşıladığını tanımlanması.

Şirketin güçlü ve zayıf yönlerini, sektördeki fırsatları ve sorunları tanımlanması.

Misyonu, şirketin var oluş nedenini de düşünerek tanımlanması.

Tanıtım faaliyetlerinin sonucundaki amaçların tanımlanması.

Amaca ulaşmak için tanıtım eylem planı yapılması.

Hazırlanan tanıtım eylem planını uygulanması.

Eylem planında tanımlanan başarı göstergeleri doğrultusunda, tanıtım uygulamalarının sonuçlarının kontrol edilmesi. Sonuçları göz önünde bulundurarak tanıtım planlarının güncellenme

2.13. GÖRSEL KİMLİK VE GRAFİK TASARIM İLİŞKİSİ

Kurumsal kimliğin görselleştirilmesine grafik tasarımla başlanır. Kurum için seçilecek yazı karakterlerinin kimliği ve oluşturduğu psikolojik etki, kurumun yansıtılması düşünülen kimliğine uygun olmalıdır. Burada en önemli noktalardan birisi grafik tasarımcının oluşturduğu logonun doğruluğuna kurumdaki yöneticileri ikna edebilmesidir. Çünkü pek çok kişi amatörce oluşturabileceği bir logoyu ya da zihninde canlanan bir biçimi “en iyi” görme eğilimindedir.

Bir görsel kimlikte kurumun ihtiyaçlarına göre yer alması gereken ve grafik tasarımla ilgili olan iletişim araçları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

1. Genel Kimlik

  • · Amblem
  • · Logotype
  • · Renk
  • · Tipografi

2. Firma Basılı Malzemeleri

  • · Kartvizit
  • · Antetli Kağıt
  • · Zarf
  • · Faks Kağıdı
  • · Dosya
  • · Kutlama Kartları (Yılbaşı, Bayram, Doğum Günü vs.)
  • · Davetiye
  • · Klasör Sırtı
  • · Bloknot
  • · Personel Kimlik Kartı
  • · Ziyaretçi Kartı
  • · Üyelik Kartı
  • · Adres Etiketi
  • · Kredi Kartı

3. Basılı Tanıtım Malzemeleri

  • · Afişler
  • · Broşür
  • · Cd ve Kaset Kapakları
  • · Dönkart
  • · İndirim Etiketleri
  • · Kitap ve Dergiler
  • · Telefon Rehberi
  • · Ürün Listesi
  • · Prospektüsler
  • · Kalite Belgeleri

4. İlanlar

  • · Gazete, Dergi İlanları
  • · Eleman Arama İlanları
  • · Duyuru
  • · Vefat, Başsağlığı İlanları
  • · Teşekkür İlanları

5. Resmi Evrak ve Mali Belgeler

  • · Fatura
  • · İrsaliye
  • · Sözleşmeler
  • · Fiyat Listeleri
  • · Tahsilat Makbuzu
  • · Fazla Mesai Listesi
  • · Makbuzlar
  • · Seyahat Masraf Listesi
  • · Sevk Kağıtları
  • · İş Başvuru Formu
  • · Vizite Kağıdı
  • · Günlük ve Yıllık Personel İzin Formları
  • · Garanti Belgeleri
  • · Hediye Çeki
  • · Çekler
  • · Senetler

6. Ambalajlar

  • · Kutu, Torba, Şişe, Tüp … vs.
  • · Etiket
  • · Poşet
  • · Koli
  • · Paket Kağıdı
  • · Damga
  • · Kurdela, Özel İp

7. Hediyeler / Promosyonlar

  • · Kitap Ayıraçları
  • · Takvimler
  • · Ajandalar
  • · Kalemler
  • · Büro Malzemesi
  • · Cep Defterleri
  • · Rozetler
  • · Plaket
  • · Saatler

8. Dış Reklam Araçları

  • · Billboard
  • · Duvar Afişleri
  • · Yol Tabelaları
  • · Pankartlar
  • · Bez Afişler
  • · Işıklı Reklamlar

9. Araç Üstü Düzenlemeler

  • · Servis Araçları
  • · Otomobil
  • · Minibüs
  • · Kamyon
  • · Otobüs
  • · Helikopter
  • · Gemi
  • · Konopi (Taksi Üzeri Işıklı Reklam Panosu)
  • · Park Levhası

10. Giysiler

  • · Resepsiyonist
  • · Temizlik Görevlisi
  • · Garson
  • · Aşçı
  • · Teknisyen

11. Bina Ofis İçi ve Dış Mekan Malzemeleri

  • · Işıklı Panolar
  • · Cephe Tabelası
  • · Yönlendirme Levhaları
  • · Bilgi Levhaları

12. Satış Noktası

  • · Stand Panosu Düzenlemesi
  • · Personel Elbisesi
  • · Açılış ve Kapanış Levhası

13. Elektronik Yayın

  • · Web Sitesi
  • · E-Posta Formatı
  • · Etkileşimli CD

14. Mimari

  • · Dış Tasarım
  • · İç Tasarım
  • · Giriş
  • · Danışma
  • · Ofis Dekorasyonu
  • · Mağaza Dekorasyonu
  • · Stand Dekorasyonu [2,3,6]

2.14. GÖRSEL KİMLİK

Kimlik oluşturmak üzere görsel işaretler asırlardır vardı. Orta çağda kimlik işaretleri, loncaların ticareti kontrolleri altında tutabilmesi için kullanılmış. 1700′de ise her tüccarın ayrı birer amblemi veya mührü olmuştur. Endüstri devrimi ile gelen seri imalat ve pazarlama, görsel kimlik ve amblemlerin değer ve önem kazanmasına neden oldu.

İkinci Dünya savaşı esnasında çok büyük çapta teknolojik ilerlemeler meydana gelmişti, Savaştan sonra üretim kapasitesinin tüketici ürünlerine çevrilmesiyle, birçok kimse kapitalist ekonomik yapıyı, sonsuz bir ekonomik büyüme ve refah ortamı olarak görmeye başladı. “İyi tasarım iyi yapar” sloganı da 1950′lerde grafik tasarımcılar tarafından savunulan bir düşüce oldu. Bu refah ve teknolojik gelişme ile yakından ilgili olan kuruluşlar ise büyüyüp, önem kazandıkça bir kurum kimliği ve görüntüsü geliştirmenin gerekliliğinin farkına vardılar. Bu bağlamda tasarım da, nitelik ve güven yaratmak açısından önemli bir unsur olarak görüldü.

1950′lerde başlayan görsel kimlik sistemleri, bilinen amblem ve sembolleri geride bıraktı. Bu tarihten sonra, bir organizasyonu bütün iletişim unsurlarına bir bütünlük getirip, sabit bir tasarım sistemi altında toplayarak, kuruluşu bütünleştirici bir kurumsal görüntü sağlamak mümkün oldu. Fakat birçok kuruluşun ulusal ve uluslararası alanda

çalışıyor olması tek bir kurumsal kimlik görüntüsü yaratmayı zorlaştırdığı için, sistematik bir yaklaşım geliştirmek kaçınılmaz olmuştur. Çünkü görüntüsünden bağımsız olarak, grafik bir kimlik, karmaşık bir olgudur. Sadece dekoratif bir logo veya sembol değil, aynı zamanda hem duygusal hem stratejik birçok olguyu bir arada içerir. Geliştirilmiş, bir kimlik, ürünleri, hizmetleri, hedef grupları ve çalışanlarının orada bulunmaktan neler hissettiklerini de göz önüne alarak hassas bir şekilde şirketin kim olduğunu yansıtırken, yarın da onu bulunmak istediği yere götürebilmelidir. [4,17]

2.14.1. Kurumsal Kimlik Oluşturmada Görsel Kimliğin İmaja Katkısı

Kurum içindeki ve kurum dışındaki hedef kitlenin özellikleri ve ihtiyaçları tespit edildikten sonra onları ikna edici iletişimi gerçekleştirmek için gerekli araç ve yöntemlerin seçimi yapılır.

Kurum içindeki iç müşteriye yönelik işletme içi yayınlar, kutlamalar ve eğitim seminerleri düzenlenir. Kurum dışındaki gruplara yönelik olarak ise; basın bültenleri, doğrudan postalama, fuarlar, basın toplantıları gibi çok çeşitli araç ve yöntemlerden yararlanılır.

Bu şekilde işletmenin iç ve dış gruplarına oluşturulan kurum kimliği görsel kimlik ile kitleye ulaştırılır. [3,18]

2.14.2. Görsel Kimlikte Grafik Tasarım ve Algı

Düşündüklerimiz ya da inandıklarımız nesneleri görüşümüzü etkiler. Artık soyut kavramlara karşılık gelen bir simge bulmak mümkün. Örneğin iyiyi ve olumluyu ifade etmek için başparmağın yukarıya doğru dönük olması gibi.

Sembollerin uzun süredir çevrede olmasına alıştığımız için olsa gerek anlamlarını hiç sorgulamadan kabul etmekteyiz. Kişilerin hemen her gördüklerini belleklerinde var olanla eşleştirme eğilimleri tasarımcıları yeni arayışlara iter ve bu da sürekli olarak çoğalan semboller dünyasında özgün olanı üretmeyi zorlaştırmakta ve daha çok düşünmeyi gerektirmektedir. Bir grafik tasarımda renkler, çizgiler ve tipografinin insanlardaki algılamalarını etkileyici ve olumlu kılmak için bilinçli kullanılmalıdır.

Nokta: Tek bir nokta durgunluk etkisi verir. Noktaların yüzey üzerine belirli bir ritimle yerleştirilmeleri dinamik etki, gelişi güzel serpiştirilmeleri ise karmaşa etkisi yaratır.

Çizgi: Noktaların birbirleriyle birleşmesinden doğan çizgi ile her türlü psikolojik etki ve optik yanılsamalar sağlanabilir. Eşit kalınlıkta düz çizgilerden oluşan bir kompozisyon monoton bir yüzey oluşturur. Düz bir çizgi tek düzelik duygusu verirken, eğri çizgiler hacim çağrışımı yapar, akıcılık etkisi uyandırır.

Biçim: Biçim tek başına kompozisyon olabileceği gibi, kompozisyonun parçası da olabilir. Kare nötr bir anlam taşır, güveni, sağlamlığı ve dengeyi çağrıştırır. Sivri ucu yukarıya dönük bir üçgen başarıyı, direnci ve yükselmeyi anlatır.

Renk: Tasarımda anlamı niteleyen ve vurgu unsuru olarak eklenebileceği gibi anlam üzerinde değişiklik yapma gücüne de sahiptir.

Beyaz: Temizlik, saflık, hafiflik, doğruluk, parlaklık, sevgi, barış.

Sarı: Işık, ilkbahar, iyimserlik, neşe, akıl hastalığı, ihanet.

Turuncu: Eğlence, gençlik, dinamizm, sıcaklık, dayanıklılık, pozitif düşünce.

Kırmızı: Hareket, heyecan, tehlike,sıcaklık, aşk, cesaret, günah, ateş, şiddet, savaş.

Mor: Hüzün, rehavet, zenginlik, melankoli, yalnızlık.

Mavi: Gerçek, formalite, serinlik, sonsuzluk, barış, güven, iletişime açıklık.

Yeşil: Sakinlik, ilkbahar, gençlik, doğa, ferahlık, güven, ümit.

Kahverengi: Rahatlık, doğallık, arkadaşlık, hareketlilik.

Gri: Durgunluk, olgunluk, pişmanlık, güven.

Siyah: Gizem, ağırlık, kararlılık,ölüm, asalet.

Tasarım için uygun yazı fontunun seçimi ve doğru uygulanabilmesi için yeterli tipografi bilgisi gerekir. Tüm fontların kendilerine özgü bir niteliği vardır bu nedenle uygulama yapılacak tasarım için en uygun yazı karakteri tercihi başlı başına önemli bir kaygı olmalıdır. [2,3,7]

2.15. KURUM KÜLTÜRÜ

Toplumların kültürü gibi, firmaların da amaçları, çalışma yaşamına bakış açıları, ilke ve değerleri, politikaları ve uygulamaları yönünden kendine has özellikleri vardır ve bu özellikler firmaları birbirinden ayırır. Literatürde firma kültürü dendiğinde genellikle firmalarda konuşulan ve konuşulmayan kurallar, varsayımlar, değerler ve düşünce biçimleri anlaşılmaktadır. Bunlar o firmada nasıl giyinilmesi ve davranılması gerektiğini, iş arkadaşlarına, çalışanlara, yöneticilere ve müşterilere gösterilmesi gereken davranış biçimlerini belirlemektedir.

2.15.1. Firma kültürünün boyutları ise aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Normlar ve standartlar: Zaman içinde oluşan ve sonuçlara varmak için birlikte nasıl çalışıldığını belirleyen gayri resmi ve genellikle yazılı olmayan uygulamalar, alışkanlıklar ve geleneklerdir.

Güç ve otorite: Bireyleri bir arada çalışmaya yöneltmek, baskı altında tutmak ya da yüreklendirmek için yöneticilerinin sorumluluklarını yerine getiriş biçimidir.

İşlev-yapı: Kurumda sorumlulukları, emir-kumanda ilişkilerini, denetlemeyi, hiyerarşiyi ve ilerlemeyi düzenleme biçimi ve çalışanlar, gruplar olarak ve birbirlerinden farklı olarak ayırt edilmesini sağlayacak şekilde örgütleme biçimidir.

Bağlılık ve moral: Çalışanların birbirlerine duydukları dostluğun ve kuruluş değerleri ile özdeşleşmelerinin derecesidir.

Geribildirim ve eleştiri: Çalışanların etkinliği artırmak için bir öğrenme aracı olarak, kişilerin güçlü ve zayıf yönlerini nasıl tartışıp düşündükleridir.

Amaçlar ve hedefler: Bireylerin ve kurumun çabalarını yönelttikleri sonuçlar ve çalışanların o sonuçlara sahip derecesidir.

Firma kültürünün yansıdığı birçok alan vardır. Bu alanlardaki firma uygulamaları, firma kültürünün de bir göstergesi ve yansımasıdır. Aşağıda belirtilen alanlarda bazı firma uygulamalarının uç örnekleri belirtilmiştir.

Firmada doğrular, mantığını kullanan veya araştıran herhangi biri tarafından keşfediliyor mu, yoksa doğruların ne olduğuna otoriteye sahip kişiler mi karar veriyor?

Firma herkesin aynı ofis içinde çalıştığı açık mekanlara mı, yoksa herkesin ayrı odalarının bulunduğu kapalı mekanlara mı sahip?

Firmada kişiler birbirleri ile daha iyi arkadaş olduklarında mı, yoksa birbirleri ile mesafeli olduklarında mı daha iyi çalışıyorlar?

Firmanın çatışmalara bakış açısı nedir? Çatışmalar, gerçekleri keşfetmenin, yarışmayı desteklemenin ve kişilerin motive etmenin bir yolu olarak mı görülüyor, yoksa kişiler arası uyumu bozan bir faktör olarak mı değerlendiriliyor?

Firma çevresini etkileyeceğine ve kontrol edebileceğine inanıp öncü olarak mı hareket ediyor, yoksa sadece çevre etkilerine karşı tepki gösterip izleyici konumunda kalmayı mı yeğliyor?

Yukarıdaki örnekleri artırmak mümkündür. Bir görüşe göre firma kültürü, paylaşılan inançlar, davranışlar, sözle ifade edilemeyen değerler ve varsayımlar, yazılı politika ve prosedürlerden oluşmaktadır.[19]

2.15.2. Firma kültürünü oluşturan birçok faktör vardır. Bunlardan başlıcaları :

Vizyon, Misyon, İlke ve Değerler, Politikalar, uygulamalardır.

Firmanın vizyonu ve misyonu, firmanın tüm faaliyetlerine yön veren, şekillendiren kavramlardır.

İlke ve Değerler, firmaların faaliyetlerini yürütürken uyacağını beyan ettiği kavramlardır. Bunlar vizyon ve misyona göre daha somut ve açık, doğrudan uygulanabilir kavramlardır. İlke ve değerler, firmanın politika ve uygulamalarına yön verdiği gibi sınırlamaları da oluşturur.

Politikalar, firmanın faaliyetlerini yürütürken izlediği yol ve yöntemlerdir. Bir anlamda firmanın yönetim tarzıdır. Firmanın çeşitli konularda (örneğin ücret, işe alma, fiyatlama) birden fazla hareket tarzı olabilir. Firmanın seçtiği yol, o konudaki politikasını oluşturur.

Uygulamalar, firmanın kısa dönemli hedeflerine ulaşmak için yürüttüğü faaliyetlerdir. somut yansımalarını, günlük uygulamalarında gösterir.

Firma kültüründe esaslı bir değişim yaratabilmek kısa dönemde başarılabilecek bir olgu değildir. Bunun için “değişim yönetimi” ilke ve yöntemlerini kullanmak ve değişimi yönlendirebilecek bir pozisyonda bulunmak gerekir. Ancak bu, hiçbir gelişme sağlayamazsınız anlamına gelmez. Sonuçta her birey yaşayan firma kültürünün bir parçasıdır ve küçük de olsa değişime katkıda bulunabilir.

Kurumsal Kimlik ve Kurum Kültürü ayrılamaz bir bütündür, çünkü kurumsal kimlik firmanın felsefesini ve değerlerini o firmanın tüm alanlarına yayması ise kurum kültürü bu felsefeyi devam ettirebilmektir.

Alıntıdır.

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s